Kırgız Alfabesi Kullanımı ve Tarihçesi
15 Mayıs 2024

Kırgız Alfabesi Kullanımı ve Tarihçesi

Kırgız Alfabesi; Kırgızca'nın yazılımı için kullanılan alfabelerdir. Kırgızca iki alfabe ile yazılır. Bunlar Kiril alfabesi Kırgızistan'da kullanılan, diğer ise Arap alfabesi Çin'de yaşayan Kırgızlar tarafından kullanır. Kırgız Türkçesi Altay dillerinin bir dalıdır. Kazakça ile yakın özellikler gösteren Kırgızca dünya üzerinde 5 milyon kişi tarafından konuşulmaktadır. Kırgız alfabesi Kırgızistan birinci resmi dilidir. Kırgız alfabesinde y harfleri c harfine dönüşmüştür. Örnek verecek olursak yol kelimesi col olarak değişmiştir. Kırgız alfabesinde eklerde de değişiklikler vardır. Yuvarlak ünlüler kendinden sonraki ünlüleri etkilemektedir. B ile başlayan kelimeler M ile başlayan kelimelere dönüşebilir. Kırgız alfabesinin eski şekli yirmi dört harfli Orhun yazısıdır. Şu an kullanılan Kırgız alfabesi ilave harfler alarak Türkiye Cumhuriyeti'nde Latin alfabesi, Çin Halk Cumhuriyeti'nde Arap alfabesi, Kırgızistan'da Kiril alfabesi ile yazılmaktadır.

Kırgız Türkleri tarafından tarih boyunca birçok alfabe kullanılmıştır. Farklı alfabelerin kullanılması Kırgız Türkçesinin telaffuzunda değişikliklere sebep olmuştur. Kırgız Türklerinin uluslararası alfabesi bütün Türk dünyasının özüne ait olan Orhun alfabesi, Göktürk alfabesi, Runik alfabesi, Turan alfabesi diye adlandırılan eski Türk alfabesidir.

Kırgız Türkleri Turan alfabesinden sonra Uygur alfabesini kullanmıştır. Türk dünyasının Müslüman olmaya başlaması ile Müslüman olan Türk toplulukları Arap alfabesine geçmeye başlamıştır. Kırgızlar uzun bir vakit Arap alfabesini kullanmışlardır. Arap alfabesinden sonra ise kısa süreli de olsa Latin alfabesi kullanan fakat daha sonra sadece Sovyetler Birliği'nin baskısı ve etkisi ile Rus halkının kullandığı Kiril alfabesi yerleştirilmiştir. Günümüzde Kırgızların kullandığı alfabe Kiril Rus alfabesidir.

Kırgız alfabesinde zaman farklılıkları da görülür. Kırgız alfabesinde zaman çeşitliliğinde a harfi, e harfi, y harfi ekleri ile kurulan şimdiki zamandır. Buna basit şimdiki zaman denir. Kırgız alfabesinde yat, yür, tur, otur fiilleri ile birleşik şimdiki zaman oluşur.

Kırgız alfabesi en önemli kaynağı Orhun Yenisey Yazıtlarıdır. 1240 yılında yazılmış olan Moğolların gizli tarihi adlı eserde Kırgız başbuğunun adı yedi olarak geçer 7 sözü sayı anlamında 7 rakamını ifade eder. Bu da bize gösteriyor ki günümüz Kırgız Türkçesinde C ile başlayan sözlerin eski Kırgız dilindeki karşılığı y harfidir. Kırgızlar diğer Türk boyları ile iç içe yaşarken şive etkisiyle zaman içerisinde c harfleri dönüşmüştür. Kırgız Türkçesinde Moğol şivesinin de etkileri vardır. Bu etki 12. Yüzyıldaki Yenisey Yazıtlarından anlaşılmaktadır.

Kırgız Alfabesi Yorumları

İlk yorumu siz yapmak istermisiniz?

Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Alfabe Sırası

Alfabe Sırası

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Çin Alfabesi Yazılışı ve Okunuşu

Çin Alfabesi Yazılışı ve Okunuşu

Osmanlıca Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Osmanlıca Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Türklerin Tarih Boyunca Kullandığı Alfabeler

Türklerin Tarih Boyunca Kullandığı Alfabeler

Orhun Alfabesi Kullanımı ve Tarihçesi

Orhun Alfabesi Kullanımı ve Tarihçesi

Kırgız Alfabesi Kullanımı ve Tarihçesi

Kırgız Alfabesi Kullanımı ve Tarihçesi

Güncel

Ukrayna Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Ukrayna Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Güncel

Hiragana Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Hiragana Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Güncel

Alfabe Nedir? Alfabelerin Özellikleri Nelerdir

Alfabe Nedir? Alfabelerin Özellikleri Nelerdir

Azerbaycan Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Azerbaycan Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Kiril Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Kiril Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Göktürk Alfabesi

Göktürk Alfabesi

Yunan Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Yunan Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Fransızca Alfabe Kullanımı ve Tarihi

Fransızca Alfabe Kullanımı ve Tarihi

Arap Alfabesi Harfleri ve Özellikleri

Arap Alfabesi Harfleri ve Özellikleri

Çince Alfabe Kullanımı ve Tarihi

Çince Alfabe Kullanımı ve Tarihi

Macar Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Macar Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Hawaii Alfabesi Okunuşları ve Harfleri

Hawaii Alfabesi Okunuşları ve Harfleri

Göktürkçe Alfabe Kullanımı ve Tarihi

Göktürkçe Alfabe Kullanımı ve Tarihi

Sanskrit Alfabesi Kullanımı ve Tarihçesi

Sanskrit Alfabesi Kullanımı ve Tarihçesi

Gürcü Alfabesi Özellikleri ve Kullanımı

Gürcü Alfabesi Özellikleri ve Kullanımı

Türkçe Alfabe Kullanımı ve Tarihi

Türkçe Alfabe Kullanımı ve Tarihi

Melek Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Melek Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Roma Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Roma Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Elif Ba Alfabesi Okunuşu ve Kullanımı

Elif Ba Alfabesi Okunuşu ve Kullanımı

Mors Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Mors Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Ermeni Alfabesi Yazılışı ve Okunuşları

Ermeni Alfabesi Yazılışı ve Okunuşları

Mısır Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Mısır Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Fringe Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Fringe Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Transkripsiyon Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Transkripsiyon Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Instagram

  • galeri1
  • galeri2
  • galeri3
  • galeri4
  • galeri5
  • galeri6